De Saarloos Wolfhond is een mooie symbolisering van het Rijneckerhof. Dit dier is een uitermate sociaal aangelegde hond. Hiernaast hebben zij een behoorlijke vrijheidsdrang.

Een stukje historie
Twee jaar geleden verlieten Gerard en Marijke hun geboorteplaats Dordrecht en streken neer in het Friese dorp Giekerk.
In deze landelijke omgeving komt Marijke Saarloos tot rust na een turbulent kynologisch leven. Vanuit die innerlijke rust vallen dingen op hun plaats en komen oude gevoelens naar boven.

De littekens van de moeizame strijd om het welzijn van de Saarlooswolfhond zijn nog duidelijk aanwezig, van rancune is echter weinig te merken.
In al die jaren is ze het meest gekwetst door mensen die beweren dat ze het ras verloochend heeft, door twintig jaar geleden uit de rasvereniging te stappen.”van verloochenen is geen sprake!”,stelt Marijke met klem.

”Ik kon er op dat moment niet meer tegen”. De vele oogoperaties die ik moest ondergaan om netvliesloslating te voorkomen en het feit dat er naar mijn mening te weinig op wekcapaciteiten werd gefokt, brachten mij tot dat besluit. Maar het ras heb ik nooit losgelaten!”

Verwantschap

In 1951 kwam Marijke Saarloos ter wereld tussen de wolven, wolfhonden, vossen, duiven, apen, jakhalzen en kruisingen daarvan.
Al vanaf jonge leeftijd moest ze haar vader helpen. We zeggen hier bewust ‘moest’, want zo lag het ook. Marijke deed wat van haar gevraagd werd, maar geeft toe dat het niet altijd van harte ging. ”Als kind van tien vind je het echt niet leuk om op zon -en feestdagen al voor dag en dauw hokken schoon te maken .”

Met de wolfhonden voelde ze zich verwant ”Samen met deze dieren luisterde ik vol ontzag naar mijn vader. Het bracht de wolfhonden en mij dichter bij elkaar.” Op die manier ontwikkelde ze een fijn gevoel van de stemmingen van deze dieren. Nog steeds weet ze door te dringen tot wolfhonden die voor anderen niet te benaderen zijn. Zoals onlangs nog tijdens een bezoek aan een vriendin en fokker Corrie Keizer, die een groot aantal wolfhonden heeft. Marijke Saarloos drong door tot een hond die voorheen alleen door Corrie te benaderen was.

Met dit scherpe gevoel voor de stemming van wolfhonden heeft Marijke Saarloos een mooi instrument in handen om met deze dieren te werken.

Harde leerschool

Ook de basis van het werken met wolfhonden was hard.
Als kind van acht zat ze al verstopt onder de rotsblokken of fungeerde ze als drenkeling voor wolfhonden in opleiding tot reddingshond. Ze liep daarbij heel wat blauwe plekken en schrammen op, maar leerde ook hier de wolfhond van zeer nabij kennen.

Marijke was niet alleen slachtoffer of drenkeling, ze moest ook op jonge leeftijd trainen met de wolfhonden. En ze had talent, iets dat haar vader heel vanzelfsprekend vond. Op haar dertiende levert ze de eerste door haar afgerichte blindengeleidehond af.

In hetzelfde jaar slaagt ze ook nog eens voor het diploma keurmeester. Als ze zestien is, behaalt ze het certificaat reddingshond met de Europese wolfhond (zoals de Saarlooswolfhond toen genoemd werd) Yro van de Kilstroom.

Terugkijkend was het een moeilijke, maar ook erg leerzame periode in haar leven. Vooral het opleiden van wolfhonden tot blindengeleidehond, schonk haar en de honden veel vreugde.

Blindengeleidehond

Het idee om wolfhonden op te leiden tot blindengeleidehond, ontstond toevallig. ”Bij ons in de buurt woonde een blinde vrouw. Om die te helpen, probeerde mijn vader een wolfhond voor haar af te richten. Dat lukte zo goed, dat het idee ontstond om meer wolfhonden op te leiden tot blindengeleidehond.”

Marijke stelt vast, dat de intelligentie en het zelfbehoudingsinstinct van deze dieren ze bijzonder geschikt maakt voor dit werk. ”In onze hoogtijdagen leverden we 24 blindengeleidehonden per jaar af. Wij werkten niet met pups in gastgezinnen, maar gebruikten volwassen honden, onder andere honden die teruggebracht waren.
We testten ze eerst op aanleg.

Was die goed, dan begon de training. Niet op een proefveldje, maar direct in de stad!”. Dat het opleiden van blindengeleidehonden op een gegeven moment terugliep, kwam volgens Marijke vooral door de komst van beter sociale voorzieningen en de introductie van hoornvliesoperaties. ”De lol gaat er snel af, als mensen na een hoornvliesoperatie hun hond terugbrengen. En dan heb ik het over honden van negen jaar en ouder!” Ze kan het nog steeds niet begrijpen.

Werkcapaciteiten

In 1942 deed Leendert Saarloos een eerste poging om zijn ras erkend te krijgen door de Raad van Beheer. Op de Winner van dat jaar zijn 16 wolfhonden aanwezig ter opluistering en bespreking. De raad besluit echter in 1943 dat het ras niet erkend wordt. Met name de dienstbaarheid is onvoldoende aangetoond, zo luidt het oordeel van de Raad. Pas jaren later komt aan het licht dat druk vanuit een lobby van Duitse herdershondenliefhebbers hier mede debat aan is.

Marijke verklaart dat haar vader pas toen extra aandacht aan de wekcapaciteiten van het ras is gaan schenken. ”In alle publicaties die ik tot nu toe heb gelezen, staat dat mijn vader een betere politiehond wilde creëren. Dit is echter niet waar!”. Ze laat een oude radio-opname horen, waarop Saarloos vertelt dat hij de wolfhond heeft gefokt om zo min mogelijk degeneratiefouten te creëren. ”Als honden geen last hebben van degeneratieverschijnselen , dan benadruk je de natuurlijke eigenschappen en haal je het ras omhoog”, zegt Leendert Saarloos op de tape.

En met de wolfhonden van Saarloos kon gewerkt worden. Voor het echte manwerk waren ze minder geschikt vanwege hun hoge bijtdrempel, maar voor speur- en reddingswerk des te meer.

Er vormden zich dan ook snel groepjes liefhebbers die wekelijks met de honden trainden. De Bescherming Bevolking van Dordrecht toonde ook belangstelling. Saarloos richtte samen met hen een aantal wolfhonden af. Op zeker moment hadden zij wel 15 wolfhonden tot hun beschikking.

Angstig

In 1969 sterft Leenderd Saarloos op 84-jarige leeftijd.
De Nederlandse Vereniging voor Wolfhondbezitters.(NVWB) nam de hondenerfenis over, behalve de kennelnaam ‘Van de Kilstroom’ die in handen van marijke bleef. “Men vond mijn moeder vanwege haar handicap, ze had een ernstige vorm van reuma en was blind, en mij als puber van 17 niet geschikt om het werk van mijn vader voort te zetten”.

Hierna volgt een periode waar de meeste pijn zit. Leendert Saarloos had sterk geselecteerd op karakter. Hoe de hond eruit zag, interesseerde hem minder. De NVWB wilde vooral selecteren op een wolfachtig uiterlijk. Marijke Saarloos pakt hier de kans aan om het een en ander recht te zetten. “Voor het ontstaan en de opbouw van het ras is slechts één ouderpaar gebruikt: De Duitse Herder Gerard van Fransenum en de Europese Wolfhond Fleur.

Dat er na veertig jaar, in 1963, weer een Europese Wolvin (Fleur 2) is gebruikt, was niet om het ras te verbeteren. De overdosis vluchtdrift van de wolf zou de werkcapaciteit immers niet ten goede komen.

De ware reden is dat enkele bevriende kynologen mijn vader de kop gek zeurden. Omdat ze zelf ook graag in het bezit wilden komen van zo’n bijna wolf. Het werd geen succes. Uiteindelijk keerden rechtstreekse afstammelingen van wolfhond Yro van de Kilstroom en wolvin Fleur 2 terug naar de kennel van Saarloos. Deze kruisingen bleken niet geschikt als huishond, laat staan als werkhond. Marijke:”Ik moet zeggen dat de huidige Saarlooswolfhond er goed uitziet, maar er wordt bijna niets meer met ze gedaan. Sterker nog, in de Hondenwereld las ik dat de Saarlooswolfhond beslist niet op eigenschappen gefokt is die hem voor enige dienstbaarheid beschikbaar maken.

Dat is niet wat mijn vader voor ogen had! Nu is het ras helaas verworden tot een soort gezelschapshond. Bovendien zie ik veel schuwe, bange honden Doodzonde!
Een Saarlooswolfhond mag terughoudend zijn, maar een altijd angstige hond heeft een miserabel leven. Het was zeker anders gelopen, wanneer ik op het moment dat mijn vader stierf tien jaar ouder was geweest”.

Grote verschillen

Na het verlaten van de Nederlandse Vereninging voor Saarlooshonden gingen Gerard en Marijke over op Noorse Elandhonden. Enkele jaren geleden kwamen ze via Corrie Keizer in aanraking met een andere wolfhond: De Tsjechoslowaakse wolfhond, kortweg Tsjech. In dit ras zag Marijke iets terug van de oude Saarloos. Al heeft de Tsjech volgens haar een lagere bijtgrens. Sinds 8 maanden heeft ze ook weer een Saarlooswolfhond, Thaïs van de Kilstroom, in hun bezit. Het verschil tussen beide honden in verschillend. De Tsjech begroet ons in zoveel enthousiasme dat ze geremd moet worden om te voorkomen dat brillen, pennen en fototoestellen in het rond vliegen.

Bij de Saarloos zijn we al heel blij als we haar even aan kunnen raken. Toch wil Marijke proberen om beide honden op te leiden tot blindengeleidehond. “Gewoon om te zien of het erin zit. Met de Tsjech Dieuwke van de Kilstroom, ben ik al bezig, deze hond is nog jong en snel afgeleid. Toch denk ik dat het gaat lukken. Met de Saarloos wacht ik nog. Die moet eerst zelfverzekerder worden. Dat doe ik vooral door haar vertrouwen te geven. Een schuwe hond moet er altijd vanuit kunnen gaan. dat wat de baas zegt, goed is”.